Son yıllarda hızla yayılan kısa video alışkanlığı bilimsel olarak da mercek altına alındı. American Psychological Association (APA) tarafından değerlendirilen kapsamlı bir çalışma, “beyin çürümesi” olarak tanımlanan durumun yalnızca bir internet söylemi olmadığını, ölçülebilir bilişsel etkiler yarattığını ortaya koydu.
KISA VİDEOLAR DİKKAT SÜRESİNİ DÜŞÜRÜYOR
“Duygular, Hisler ve Odaklanma: Kısa Formlu Video Kullanımının Bilişsel ve Ruh Sağlığı ile İlişkilerini İnceleyen Sistematik Bir İnceleme ve Meta-Analiz” başlıklı araştırmada 71 farklı çalışmadan elde edilen 98 bini aşkın katılımcının verileri incelendi. Bulgular, kısa video tüketimi arttıkça dikkat süresi ve engelleyici kontrol becerilerinde belirgin düşüş yaşandığını gösterdi.
Araştırmacılar, hızlı ve yoğun uyarıcı içeriğe sürekli maruz kalmanın, bireylerin okuma, problem çözme ve derin öğrenme gibi daha fazla zihinsel çaba gerektiren süreçlere karşı duyarsızlaşmasına yol açabileceğini vurguladı.
ALGORİTMALAR BAĞIMLILIĞI TETİKLİYOR
Çalışmada, özellikle TikTok, Instagram Reels ve YouTube Shorts gibi algoritma temelli platformların kullanıcı davranışlarını pekiştirdiği ifade edildi.
Kısa videoların beynin ödül sistemini uyardığı, bunun da alışkanlık haline gelen kullanımın güçlenmesine neden olduğu belirtildi. Bu durumun zamanla sosyal izolasyon, düşük yaşam memnuniyeti ve öz saygı sorunlarıyla bağlantılı olduğu kaydedildi.
RUH SAĞLIĞI VE UYKU ÜZERİNDE DE ETKİLİ
Araştırma bulgularına göre kısa video kullanımının artması; daha zayıf uyku kalitesi, artan anksiyete ve yalnızlık hissi ile de ilişkilendiriliyor. Uzmanlar, düşük kaliteli dijital içeriğe yoğun maruz kalmanın beynin işleyişi üzerinde gözle görülür etkiler yarattığına dikkat çekiyor.
UZMANLARDAN UYARI: DENGELİ KULLANIM ŞART
Araştırmacılar, kısa videoların günlük yaşamda giderek daha fazla yer kapladığını ve bu nedenle sağlık üzerindeki etkilerinin daha kapsamlı incelenmesi gerektiğini belirtti. Çalışma, gelecekte bilişsel ve fiziksel sağlık alanlarında yapılacak araştırmalar için önemli bir temel oluştururken, kullanıcıların bu içeriklerle daha dengeli bir ilişki kurmasının önemine işaret ediyor.
(Cumhuriyet)
TÜRKİYE
Sayfa başına git
